BLASZANKA
Nie zaczęliśmy od bryły. Zaczęliśmy od życia.
Studium prac przedprojektowych
O PROJEKCIE
Nie chcieliśmy projektować „niezwykłego osiedla”. Chcieliśmy stworzyć mądre, normalne miejsce, które naprawdę działa — dziś i za kilkanaście lat. Dlatego nie zaczęliśmy od wizualizacji ani od gotowej formy, ale od pytania, jak chcemy żyć w mieście.
To podejście było możliwe dzięki gotowości Invest Komfort do wyjścia poza utarte schematy. W ramach think tanku Insight Studio, realizowanego wspólnie z ekspertami z Greenhat, rozmawialiśmy o przyszłości życia, zmianach społecznych i oczekiwaniach młodszych pokoleń — tych, które za chwilę będą realnie współtworzyć miasta i mieszkać w takich miejscach jak to.
Blaszanka powstaje na niemal 6-hektarowym terenie na Dolnym Mieście w Gdańsku, kilkanaście minut od Starego Miasta. To miejsce o wyjątkowym kontekście — z przemysłową historią dawnej fabryki opakowań blaszanych, w sąsiedztwie bastionów, zieleni i historycznej tkanki miasta.
Niecodziennemu procesowi przedprojektowemu przyjrzała się redakcja magazynu Architektura Murator. Zachęcamy do lektury artykułu redaktora naczelnego Artura Celińskiego, który pokazuje, że w przypadku Blaszanki punktem wyjścia nie była sama architektura, lecz próba zrozumienia, jak powinna działać nowa część miasta, jakie relacje ma budować i jak odpowiedzialnie wpisać się w istniejący kontekst Dolnego Miasta. To opowieść o projekcie, który zaczyna się od pytań, a dopiero potem szuka dla nich właściwej formy.
WYZWANIE
To projekt, który wymagał szerszego myślenia od samego początku.
Blaszanka to teren objęty ochroną konserwatorską i archeologiczną, z konkretnymi ograniczeniami planistycznymi, ale też z dużym potencjałem miejskim. Projekt musi odpowiadać zarówno na kontekst miejsca, jak i na realia biznesowe — bo ma być nie tylko ambitny, ale też opłacalny.
To właśnie dlatego zdecydowaliśmy się odejść od prostego modelu: policzyć PUM, rozpisać konkurs, budować. Nasze doświadczenia z projektów takich jak Miasto GDY czy OFF Miasto pokazały nam, że dziś sama dobra architektura nie wystarcza. Potrzebne jest głębsze myślenie o tym, jak ma działać nowe miejsce w mieście.
EKSPERCI
Różne perspektywy, jeden cel. Blaszanka powstaje dzięki współpracy, a nie jednej narracji.
U podstaw Blaszanki stoi specjalnie zbudowany wewnętrzny zespół Invest Komfort, który koordynuje cały proces i odpowiada za jego spójność. To on nadaje projektowi kierunek, sprawczość i ciągłość.
Do współpracy zaprosiliśmy także partnerów z różnych obszarów — urbanistyki, konsultacji społecznych, diagnozy miejsca, krajobrazu, inżynierii i certyfikacji środowiskowej. Dzięki temu projekt od początku rozwijany jest wielowątkowo, a nie tylko z perspektywy architektonicznej.
Wśród partnerów procesu znaleźli się m.in. eksperci współpracujący przy analizie miejskiego i społecznego kontekstu miejsca. To jedno z pierwszych tak świadomych podejść do procesu projektowego w Polsce — oparte nie na jednej wizji, ale na dobrze ułożonej współpracy.
- Invest Komfort – zespół prowadzący proces
- Henning Larsen – pracownia projektowa opracowująca masterplan
- A2P2 – urbanistyka i konsultacje społeczne
- Biuro Architekta Miasta Gdańska - prof. Piotr Lorens (konsultacje)
- Greenhat / Insight Studio – przyszłość życia i scenariusze zmian
ZESPÓŁ
PROCES
Najpierw zaprojektowaliśmy proces. Dopiero potem zaczęliśmy projektować miejsce.
"Praca nad Blaszanką zmieniła sposób, w jaki patrzymy na rozwój inwestycji. Zamiast zaczynać od gotowych odpowiedzi, zaczęliśmy od budowania pytań, diagnozy i ram decyzyjnych. Dlatego najpierw zaprojektowaliśmy proces. Dopiero potem zaczęliśmy projektować miejsce." - Anna Zygmunt, Dyrektor ds. Przygotowania Projektów
Powstał rozbudowany brief, mapa myśli, seria warsztatów i zestaw założeń, które porządkowały cały proces krok po kroku. Równolegle prowadziliśmy działania urbanistyczne i partycypacyjne, pracując zarówno na danych, jak i na realnych obserwacjach miejsca.
To wymagało odwagi, czasu i wewnętrznego przekonania, że warto wyjść poza standardowy model działania. Ale właśnie dzięki temu Blaszanka nie jest „projektem od razu”. Jest projektem przemyślanym od podstaw.
KONSULTACJE
MASTERPLAN
Nie gotowy obrazek, tylko ramy dla dobrego miejsca.
Zamiast zamkniętej wizji postawiliśmy na masterplan — narzędzie, które porządkuje kierunek rozwoju, ale pozostawia przestrzeń na interpretację, zmiany i kolejne etapy.
Za jego opracowanie odpowiada pracownia Henning Larsen — jedno z najważniejszych europejskich biur architektonicznych, zaproszone do projektu nie po to, by „narysować efekt”, ale by pomóc przełożyć wartości i założenia na spójną strukturę miejsca.
Masterplan nie zamyka Blaszanki w jednej odpowiedzi. Daje jej ramy, proporcje i logikę — tak, by mogła rozwijać się mądrze także w długiej perspektywie.
PLAN DZIAŁAŃ
Blaszanka nie jest projektem „na już”. To długofalowy proces, który od początku traktujemy jako strategiczny — zarówno dla tego miejsca, jak i dla sposobu, w jaki chcemy projektować w przyszłości.
Dlatego część decyzji pozostaje świadomie otwarta. Nie wszystko musi być dziś zaprojektowane do końca. W projekcie tej skali i z takim horyzontem czasowym „niedoprojektowanie” nie oznacza braku decyzji — oznacza gotowość na zmianę, adaptację i dalszy rozwój.
Kolejne etapy obejmują dopracowanie masterplanu, wytycznych architektonicznych, typologii mieszkaniowej i projektu zagospodarowania terenu, czego efektem będzie rozpisanie konkursu architektonicznego.